Eşler Arasında Ben Dili Kullanımı

EŞLER ARASINDA BEN DİLİ KULLANIMI

Ben Dili Nedir?

Ben dili, duygularını karşındaki kişiyi suçlamadan ifade etmenin yoludur.

Eşine “sen şöyle yapıyorsun” dediğinde genellikle savunmaya geçer; ama “ben böyle hissediyorum” dediğinde seni duyma ihtimali artar.

Neden Ben Dili Kullanmalıyız?

• Eşin seni anlamakta zorlanmaz.

• Tartışmalar çatışmaya değil çözüme döner.

• Duygular anlamlı biçimde paylaşılır.

• İlişkide empati, güven ve bağlılık artar.

Ben Dili Nasıl Kullanılır?

1.)Durumu Tanımla (Nesnel davranış):

Yargı veya genelleme yok.

“Yine geç kaldın!” yerine “Bugün yemeğe 30 dakika geç geldin.”

2.)Duyguyu Söyle:

Ne hissediyorsun?

“Kırıldım / hayal kırıklığı yaşadım / kaygılandım.”

3.)Etkiyi Açıkla:

Bu durum seni nasıl etkiliyor?

“Birlikte geçireceğimiz zamanı özlüyorum.”

4.)İhtiyacını ya da isteğini ekle:

“Beni arayabileceğini bilmek bana iyi gelir.”

Gerçek Hayattan Örneklerle Ben Dili

1. Geç Kalma – “Zamanı Değerli Hissetme”

Sen Dili:

“Sen hep geç kalıyorsun, beni hiç önemsemiyorsun!”

Ben Dili:

“Buluşmamıza geç kalındığında kendimi önemsiz hissediyorum, çünkü beraber plan yaptığımız zamana değer verdiğini hissetmek bana iyi geliyor.”

Empati Ekleyebilirsin:

“Yolda yoğunluk olduğunu biliyorum; sadece geç kalınca kendimi biraz yalnız hissediyorum.”

2. İletişimsizlik – “Uzaklaştığını Hissetmek”

Sen Dili:

“Sen hiç mesaj atmıyorsun, umurunda değilim!”

Ben Dili:

“Uzun süre haberleşmediğimizde kendimi uzaklaşmış hissediyorum, çünkü bağda kalmaya ihtiyacım var.”

Empati Ekleyebilirsin:

“Günün yoğun geçtiğini tahmin ediyorum ama gün içinde küçük bir mesaj beni çok mutlu eder.”

3. Ev İşleri – “Yalnızlaşma Hissi”

Sen Dili:

“Evde hiçbir şeye yardım etmiyorsun!”

Ben Dili:

“Ev işleri biriktiğinde kendimi yalnız ve tükenmiş hissediyorum, çünkü birlikte paylaşmak bana aidiyet hissi veriyor.”

Empati Ekleyebilirsin:

“Sen de işten yorgun geliyorsun, ama ben de o yorgunluğu evde yaşıyorum.”

4. Eleştiri – “Yetersiz Hissetmek”

Sen Dili:

“Sen zaten beni hep eleştiriyorsun!”

Ben Dili:

“Eleştiri duyduğumda kendimi yetersiz hissediyorum, çünkü desteklenmeye değil yargılanmaya maruz kaldığımı düşünüyorum.”

Empati Ekleyebilirsin:

“Beni geliştirmek için söylediğini biliyorum ama o anda kırılıyorum.”

5. Yakınlık Eksikliği – “Değer Görme İhtiyacı”

Sen Dili:

“Artık hiç ilgilenmiyorsun benimle!”

Ben Dili:

“Son zamanlarda birlikte vakit geçirmediğimizde özlenmediğimi hissediyorum, çünkü duygusal olarak yakın olma ihtiyacım var.”

Empati Ekleyebilirsin:

“Yoğun bir dönemdesin, farkındayım. Ama kısa bir yürüyüş bile bana ‘hala birlikteyiz’ duygusunu verir.”

6. Tartışma Anında – “Savunma Yerine Anlama”

Sen Dili:

“Sen beni hiç anlamıyorsun!”

Ben Dili:

“Konuşmalarımızda beni yanlış anladığını düşündüğümde üzülüyorum, çünkü anlaşılmak benim için çok önemli.”

Empati Ekleyebilirsin:

“Belki ben de kendimi net ifade edememiş olabilirim; birlikte daha sakin konuşabiliriz.”

 7. Sessizlik / İçe Kapanma – “Bağ Kaybı Hissi”

Sen Dili:

“Sen yine surat asıyorsun, neyin var artık konuş!”

Ben Dili:

“Bir şey söylemediğinde kendimi dışarıda kalmış hissediyorum, çünkü neye kırıldığını bilmemek beni tedirgin ediyor.”

Empati Ekleyebilirsin:

“Belki yalnız kalmak istiyorsun; ama hazır olduğunda seni dinlemeye hazırım.”

8. Ortak Kararlar – “Söz Hakkı İhtiyacı”

Sen Dili:

“Benim fikrimi sormadan karar veriyorsun!”

Ben Dili:

“Kararlar alınırken bana danışılmadığında önemsiz hissediyorum, çünkü ilişkide ortak olmaya ihtiyaç duyuyorum.”

Empati Ekleyebilirsin:

“Senin de pratik davranmak istediğini anlıyorum, ama benim için sürece dahil olmak çok önemli.”

Notlar : 

• “Ben dili” duygunu sahiplenir esas anlatmak istediğinizi iletişimde olduğunuz kişiye aktarır.

• Duygularını “benim için” diliyle ifade etmek, bağı korur.

• Önce empati, sonra ben dili gelir.

• İlişkide amaç haklığı göstermek olduğunda çatışmalar büyür, çünkü bazı durumlar haklılık ya da haksızlığın ötesinde bireysel farklılıklardan kaynaklanır.

Örneğin ; Eşlerden biri duygularını konuşarak ifade etmeyi severken, diğeri sessiz kalarak sakinleşmeyi tercih edebilir. Böyle bir durumda “sen neden konuşmuyorsun” ya da “sen neden hemen konuşmak istiyorsun” tartışması başladığında mesele haklı-haksız meselesi değil, sadece iletişim tarzı farkıdır. Aynı durumu “ben diliyle” ifade ettiğimizde odak karşı tarafın yanlışına değil, kendi duyguna ve ihtiyacına kayar. Böylece savunma duvarları azalır, empati artar.

Birkaç saniye hayal etmenizi istiyorum; tartışma esnasında uzaklaşıyorsunuz ve partneriniz size,

“Hep kaç zaten!”

diyor.

Bu cümleyi duyduğunuzda neler hissedersiniz?

Belki suçlanmış, anlaşılmamış ya da değersiz hissedersiniz.

Savunmaya geçmek, açıklama yapmak ya da tamamen sessizleşmek isteyebilirsiniz.

Bu noktada iletişim artık “anlamak”tan “haklı çıkmaya” doğru kayar.

İki taraf da kendi haklılığını kanıtlamaya çalışır; oysa duygular görünmez hâle gelir.

Tartışma büyür, uzaklık artar.

Peki “Ben diliyle” söyleseydik?

Aynı durumda partneriniz şöyle dese:

“Sen uzaklaştığında kendimi önemsiz hissediyorum.”

Bu cümle size nasıl hissettirirdi?

Muhtemelen artık suçlanmış değil, görülmüş hissedersiniz.

Karşınızdaki kişinin duygusunu anlarsınız; niyeti size saldırmak değil, kendi duygusunu paylaşmaktır.

İletişim bu noktada çatışmadan yakınlığa doğru evrilir.

Artık iki taraf da birbirinin neye ihtiyaç duyduğunu fark eder:

• Biri “önemsenmek” ve “iletişim kurmak” ister,

• Diğeri “sakinleşmek” ve “düşünmek için zamana” ihtiyaç duyar.

Bu farkındalık, ilişkinin temelinde empatik bir köprü kurar.

Pratik Egzersiz

Akşam tartışmalarından birini düşün:

• Ne olmuştu? (Davranış)

• O anda ne hissettin?

• Bu his hangi ihtiyacınla ilgiliydi? (örneğin anlaşılmak, destek görmek, önemsenmek)

• Şimdi o anı ben diliyle yeniden ifade et:

“Sen … yaptığında, ben … hissediyorum çünkü … oluyor. İhtiyacım …”

Bir ilişkide söylenen değil, nasıl söylendiği hatırlanır.