Özgüven ve Yetersizlik

Özgüven ve Yetersizlik

Bazen kendimizi ne kadar uğraşırsak uğraşalım “yeterli değilmişiz” gibi hissederiz. Başkalarının gözünde güçlü görünsek bile, içimizde küçük bir ses sürekli fısıldar:

“Daha iyi olmalıydın.”

“Keşke hatasız olsaydın.”

“Neden onlar kadar cesur değilsin?”

Bu iç ses zamanla özgüvenimizi yıpratır ve kendimizle kurduğumuz ilişkiyi zedeler. Oysa hiçbirimiz kusursuz olmak için yaratılmadık. İnsan olmanın en doğal hâli, hem güçlü hem kırılgan taraflarımızla var olmaktır.

Bu yazı, kendine biraz daha şefkatle yaklaşabilmen için hazırlanmıştır. Çünkü iyileşme, çoğu zaman kendimizle iletişimimizi onarmakla başlar.

 1. Özgüven Nedir?

Özgüven, “ben değerliyim ve elimden geleni yapıyorum” diyebilme hâlidir.

Kendimizi sevmek, ihtiyaçlarımızı fark etmek, hata yaptığımızda bile kendimize sarılabilmek özgüvenin temelidir.

Özgüven; yüksek sesli, iddialı ya da meydan okuyan bir tavır değildir.

Bazen sadece:

“Bugün elimden gelen buydu ve bu yeterli , bunu geliştirmeyi seçersem yeterli çaba ve sabırla yapabilecek potansiyele sahibim.”

diyebilmektir.

 2. Yetersizlik Hissi Nereden Gelir?

Yetersizlik hissi çoğu zaman geçmişten taşınır.

– Çocukken duyduğumuz eleştiriler,

– “Aferin” yerine duyduğumuz “Daha iyisini yapabilirdin” cümleleri,

– Kendimizi kıyaslamaya zorlandığımız ortamlar,

– Sevilmek için hep “iyi” olmamız gerektiğine inanmamız…

Tüm bunlar, yetişkin olduğumuzda bile omuzlarımızda görünmez bir yük taşımamıza neden olur.O yük bazen şöyle seslenir:

“Sakın hata yapma.”

“Sakın kimseyi hayal kırıklığına uğratma.”

Oysa hata yapmak insan olmaktır.

İnsan olmak ise her hâlimizle sevilmeyi hak etmektir.

 3. Özgüvenin Zayıfladığı Anlarda Kendimize Ne Olur?

Özgüven azaldığında çoğu kişi:

– Sürekli birilerinin onayını arar,

– Kendini hep başkalarıyla kıyaslar,

– Bir başarısı olduğunda küçümser,

– Cesaret gerektiren adımlardan kaçınır,

– İlişkilerinde sınır koymakta zorlanır,

– “Ya bana kızarlarsa?” kaygısıyla yaşar.

Bu davranışların hiçbiri “karakter eksikliği” değildir.

Sadece canı çok yanmış bir kalbin kendini koruma biçimleridir.

 4. Özgüveni Güçlendirme Yolları

1) Kendine konuştuğun dili farket

İç sesin bazen sana yıllar önce duyduğun cümleleri tekrar eder.

Onu yavaşça değiştirmek için adımlar at:

– “Yetersizim.” yerine “Öğreniyorum.”

– “Hep hata yapıyorum.” yerine “Hata yaparak büyüyorum.”

– “Hiçbir şeyi beceremiyorum.” yerine “İlerlemem küçük adımlarla olacak, bu normal.”

Kendine konuştuğun sözler ruhuna dokunur. O sözleri nazik seçmeye çalış , bu elbette hemen olmayacak kendine zaman ver.

2) Küçük Başarılarını Fark Et

Bazen kendi güçlerimizi görmezden geliriz çünkü zihnimiz hep “mükemmel” olana odaklıdır.

Oysa iyileşme şuna dikkat etmekle başlar:

“Bugün neyi iyi yaptım?”

Cevap:

– Bir mesajı ertelemeyip yanıtladın mı?

– Bir işi bitirdin mi?

Hepsi başarı. Hepsi değerli. Senin başarı ölçütün ne buna yakından bakmak omzundaki yükleri isimlendirmek ve seçim hakkını hatırlamak açısından önemli olabilir.

3) Başkalarıyla değil, dününle karşılaştır

Herkesin hikâyesi, yarası, imkânı, başlangıç noktası farklıdır.

Bu yüzden tek gerçek kıyas:

“Dün nasıldım, bugün nasılım?”

Kendini bir başkasının gölgesinde değil, kendi ışığında gör.

4) Hatalarını düşman değil, öğretmen yap

Hata yapmak seni değersiz yapmaz.

Tam tersine seni daha bilge yapar.

Her hata, yoluna ışık tutan küçük bir öğretmendir.

Kendine şunu söyle:

“Yanlış yapma hakkım var.”

5) Destek istemek güçsüzlük değil, cesarettir

Bazen duygusal yükler tek başına taşınamayacak kadar ağır olur.

Bir uzmana başvurmak, aslında kendine verdiğin değerin bir göstergesidir.

Şöyle demektir:

“Yardım etmeye değer biriyim.”

 5. Bir Uzmandan Destek Ne Zaman Faydalı Olur?

– Sürekli yetersizlik duygusu

– Kendini ifade edememe

– Aşırı onay ihtiyacı

– İlişkilerde kendini geri planda tutma

– Değersizlik hissinin baskınlaşması

– Başarılarını görüp kabul edememe

Bu duygular günlük yaşamı zorluyorsa, bir uzmandan destek almak bir adım olabilir.

 Unutma ;

Kendine güvenmek; güçlü olmak, her şeyi bilmek veya herkesi memnun etmek değildir.

Özgüven, kırılganlığını kabul ederken bile kendine sarılabilmektir.